A ka vaksinë për linë e majmunit, sëmundjen që po përhapet nëpër botë

Përhapja e lisë së majmunit ka habitur zyrtarët shëndetësorë, pasi rastet zakonisht ngjiten në rajonet endemike të vendeve afrikane.

Kjo për shkak se virusi ka rrugë të kufizuara transmetimi dhe kryesisht përhapet te njerëzit e ekspozuar ndaj lëngjeve të infektuara trupore. Por ndërsa po përhapet gradualisht, njerëzit do të vënë në dyshim se cilat trajtime janë në dispozicion.

CDC/Getty Images)

A ka një vaksinë për linë e majmunit?

Lija e majmunit shfaqet me një skuqje dalluese të lisë që fillon në fytyrat e njerëzve, por përveç kësaj, simptomat janë të ngjashme me coronavirusin ose gripin. Shenja të tjera të lisë së majmunit përfshijnë temperaturë të lartë (38 gradë celsius +), dhimbje muskujsh, dhimbje koke, ënjtje të nyjave limfatike, dhimbje shpine, të dridhura dhe rraskapitje.

Ndryshe nga viruset e tjerë dominues, lija e majmunit nuk ka një kurë të drejtpërdrejtë ose trajtim parandalues. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), i vetmi trajtim i provuar për linë e majmunëve është vaksina kundër lisë.

Studimet vëzhguese kanë zbuluar se kjo vaksinë parandalon afërsisht 85 për qind të rasteve. Këto vaksina, thotë OBSH, nuk janë aktualisht të disponueshme për publikun e gjerë. Një hap më i ri u lansua në vitin 2019, por “ende nuk është gjerësisht i disponueshëm në sektorin publik”.

Sa vdekjeprurëse është lija e majmunit?

Mungesa e trajtimit për linë e majmunëve gjatë një shpërthimi të paprecedentë i lë njerëzit të prekshëm ndaj efekteve më të këqija të sëmundjes. Simptomat mund të zgjasin nga dy javë deri në një muaj, me faza specifike të simptomave.

Periudha e parë e “pushtimit” zgjat deri në pesë ditë, me simptoma fillestare që përfshijnë ethe dhe dhimbje koke intensive të shoqëruar me ënjtje të nyjave limfatike. Midis një deri në tre ditë pas temperaturës, skuqja shfaqet, duke u përhapur nga fytyra, krahët dhe këmbët.

Skuqja e lisë së majmunit do të vazhdojë të përhapet dhe të rritet nga lezione të sheshta të quajtura makula, në papula të ngritura dhe pustula të zverdhura. Gjatë një infeksioni të rëndë, afërsisht një në 10 njerëz do të vdesë nga lija e majmunëve.

Shkalla e vdekjeve nga lija e majmunëve është e krahasueshme me llojin “më të madh” të lisë, i cili vret tre në 10. Zyrtarët shëndetësorë kanë zbuluar se shumica e atyre që vdesin janë në grup moshat më të reja.

Sëmundja gjithashtu mund të shkaktojë komplikime teksa kalon rrjedhën e saj.

Komplikimet e mundshme përfshijnë:

Infeksionet dytësore
Bronkopneumonia
Sepsis (helmimi i gjakut)
Encefaliti (ënjtje e trurit)
Infeksioni i kornesë dhe humbja e shikimit

- Advertisement -

MË TË FUNDIT